Επιφανειακή λίπανση των σιτηρών


Επιφανειακή λίπανση σιτηρών
(Σύμφωνο με την ΚΑΠ και τις Ορθές Γεωργικές Πρακτικές)

  • Σκοπός
    Το παρόν τεχνικό
    δελτίο παρέχει κατευθυντήριες οδηγίες για την ορθολογική επιφανειακή λίπανση των σιτηρών, με στόχο:
    τη βελτιστοποίηση της παραγωγικότητας,
    τη διατήρηση της ποιότητας του παραγόμενου προϊόντος,
    τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) και
    τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την αλόγιστη χρήση λιπασμάτων.
  • Θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο
    Η εφαρμογή της λίπανσης οφείλει να συμμορφώνεται με:
    τις Απαιτήσεις Διαχείρισης της ΚΑΠ,
    τα πρότυπα Καλής Γεωργικής και Περιβαλλοντικής Κατάστασης (GAEC),
    την Οδηγία 91/676/ΕΟΚ (Οδηγία για τα Νιτρικά), όπου εφαρμόζεται,
    τις αρχές της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Θρέψης.
  • Παράγοντες καθορισμού λίπανσης
    Η λίπανση σχεδιάζεται σε επίπεδο αγρού και λαμβάνει υπόψη:
    εδαφοκλιματικές συνθήκες,
    είδος και ποικιλία σιτηρού,
    φαινολογικό στάδιο ανάπτυξης,
    προηγούμενη καλλιέργεια,
    γονιμότητα και μηχανική σύσταση εδάφους,
    στόχο στρεμματικής απόδοσης.
    Η εδάφο-ανάλυση συνιστάται τουλάχιστον ανά 3–5 έτη, ενώ η φυλλοδιαγνωστική εφαρμόζεται συμπληρωματικά για ακριβέστερη ρύθμιση των αζωτούχων δόσεων.
  • Θρεπτικές απαιτήσεις σιτηρών
    Τα σιτηρά απαιτούν επαρκή και ισορροπημένη παροχή μακροθρεπτικών στοιχείων (Ν, P, K), σύμφωνα με τις αρχές της αποδοτικής χρήσης εισροών.
    Ενδεικτικές συνολικές ανάγκες (kg/στρέμμα):
    Καλλιέργεια
    Ν
    P₂O₅
    K₂O
    Σκληρό σιτάρι
    14–16
    5–6
    5–6
    Μαλακό σιτάρι
    16–18
    6–8
    6–8
    Κριθάρι
    8–16
    4–8
    0–6
  • Ρόλος της επιφανειακής λίπανσης
    Η επιφανειακή λίπανση καλύπτει το κύριο μέρος των αναγκών των σιτηρών σε άζωτο, καθώς μέσω της βασικής λίπανσης παρέχεται περιορισμένο ποσοστό (20%–30%) του συνολικού Ν.
    Η εφαρμογή στο στάδιο του αδελφώματος:
    ευνοεί τον σχηματισμό παραγωγικών αδελφιών,
    αυξάνει τη φυλλική επιφάνεια,
    στηρίζει την ανάπτυξη του στελέχους και του στάχυ.
  • Χρονισμός εφαρμογής
    Σύμφωνα με τις ορθές γεωργικές πρακτικές:
    Κύρια εφαρμογή: στάδιο αδελφώματος
    Συμπληρωματική εφαρμογή: στάδιο καλαμώματος, μόνο εφόσον υπάρχει επάρκεια εδαφικής υγρασίας
    Αποφεύγεται η εφαρμογή:
    πριν από έντονες βροχοπτώσεις,
    σε κορεσμένα ή παγωμένα εδάφη,
    εκτός των επιτρεπόμενων χρονικών περιόδων σε ευπρόσβλητες στα νιτρικά ζώνες.
  • Ενδεικτικές ποσότητες αζώτου (επιφανειακή λίπανση)
    Καλλιέργεια
    Άζωτο (kg/στρέμμα)
    Σκληρό σιτάρι
    8–12
    Μαλακό σιτάρι
    10–14
    Κριθάρι
    5–8
    Οι δόσεις προσαρμόζονται ανάλογα με:
    τα αποτελέσματα αναλύσεων,
    την αναμενόμενη απόδοση,
    τους περιορισμούς της ισχύουσας νομοθεσίας.
  • Παρατηρήσεις – Συμμόρφωση
    Η υπέρβαση των συνιστώμενων δόσεων δύναται να επιφέρει κυρώσεις στο πλαίσιο ελέγχων της ΚΑΠ.
    Η τήρηση αρχείου λιπαντικών εφαρμογών συνιστάται στο πλαίσιο της ιχνηλασιμότητας και των ελέγχων πολλαπλής συμμόρφωσης.
    Προτείνεται η εφαρμογή λιπασμάτων αυξημένης αποδοτικότητας (π.χ. σταθεροποιημένα Ν) όπου είναι εφικτό.
  • Τρόπος εφαρμογής
    Η επιφανειακή λίπανση μπορεί να γίνει:
    Εφάπαξ, στο στάδιο του αδελφώματος, ή
    Κλασματικά, σε δύο δόσεις:
    1η δόση: αδέλφωμα
    2η δόση: καλάμωμα (20%–30% της συνολικής επιφανειακής)
    Η κλασματική εφαρμογή συνάδει με τις αρχές της ΚΑΠ για:
    βελτίωση της αποδοτικότητας του αζώτου,
    μείωση απωλειών από έκπλυση,
    περιορισμό περιβαλλοντικών κινδύνων.